Odchody połogowe trwają średnio 4–6 tygodni, choć u części kobiet całkowicie zanikają dopiero około 8. tygodnia po porodzie. Lochia jest naturalną wydzieliną z dróg rodnych, związaną z gojeniem miejsca po łożysku i obkurczaniem macicy. O prawidłowym przebiegu świadczy nie tylko czas trwania, ale też stopniowa zmiana koloru, ilości i konsystencji.
Jak zmieniają się odchody połogowe?
W pierwszych dniach wydzielina jest zwykle najbardziej obfita i przypomina krwawienie miesiączkowe. Z czasem krwi jest coraz mniej, a lochia staje się jaśniejsza, bardziej śluzowa i wodnista. Poszczególne fazy mogą trwać różnie długo, dlatego przedstawione okresy są orientacyjne.
| Faza | Okres trwania | Wygląd i konsystencja |
|---|---|---|
| Lochia rubra – odchody czerwone | Od porodu do około 3.–7. dnia | Czerwone lub ciemnoczerwone, krwiste, czasem z niewielkimi skrzepami i fragmentami tkanek. Początkowo mogą być dość obfite. |
| Lochia fusca – odchody brunatne | Około 4.–10. dnia | Różowe, brunatne lub brązowawe, rzadsze i mniej intensywne niż na początku. |
| Lochia flava – odchody żółtawe | Zwykle od końca 2. do początku 3. tygodnia | Żółtawe lub kremowe, z niewielką ilością krwi albo bez niej. Często mają bardziej śluzową konsystencję. |
| Lochia alba – odchody białawe | Od około 3. tygodnia do zakończenia połogu | Białawe, szarawe lub niemal przezroczyste, wodniste i skąpe. Stopniowo zanikają. |
Na ilość i czas trwania lochii wpływają między innymi sposób porodu, tempo gojenia, ogólny stan zdrowia oraz karmienie piersią. Wydzielanie oksytocyny podczas karmienia nasila skurcze macicy, dlatego w tym czasie może chwilowo pojawić się większa ilość odchodów. Podobny efekt może wystąpić po większej aktywności fizycznej. Jeśli wydzielina po odpoczynku znowu wyraźnie się nasila albo pozostaje żywoczerwona, potrzebna jest konsultacja.
Kiedy odchody połogowe powinny niepokoić?
Niepokojąca jest nie tyle sama obecność lochii, ile nagła zmiana jej charakteru, utrzymywanie się krwistej wydzieliny lub objawy ogólne. Skontaktuj się pilnie z lekarzem, położną albo oddziałem położniczym, jeśli wystąpi:
- Nagłe, bardzo obfite krwawienie, zwłaszcza gdy duża podpaska zostaje przesiąknięta w ciągu godziny lub krócej.
- Stała, niesłabnąca żywoczerwona lochia albo ponowne nasilone krwawienie po kilku dniach wyraźnej poprawy.
- Duże skrzepy, szczególnie większe niż jajko, lub większe fragmenty tkanek.
- Nieprzyjemny, cuchnący lub gnilny zapach wydzieliny zamiast zapachu przypominającego krew miesiączkową.
- Gorączka, dreszcze, narastający ból podbrzusza, złe samopoczucie albo wyraźne osłabienie.
- Nagłe zatrzymanie odpływu odchodów, zwłaszcza gdy towarzyszą mu ból, uczucie rozpierania lub gorączka.
Nagłe zahamowanie odpływu może oznaczać zatrzymanie wydzieliny w macicy, określane jako lochiometria. Z kolei nasilone krwawienie może towarzyszyć krwotokowi poporodowemu, nieprawidłowemu obkurczaniu macicy lub pozostawaniu fragmentów łożyska. Cuchnąca wydzielina z gorączką i bólem może wskazywać na zakażenie połogowe. W takich sytuacjach nie czekaj na planową wizytę kontrolną.
Jak dbać o higienę podczas połogu?
Lochia zawiera krew, śluz i tkanki, a po wydostaniu się do pochwy może być środowiskiem sprzyjającym namnażaniu drobnoustrojów. Higiena ogranicza ryzyko zakażenia, ale nie zastępuje konsultacji, jeśli pojawią się objawy alarmowe. Najważniejsze zasady to:
- Używaj podpasek, a nie tamponów ani kubeczków menstruacyjnych.
- Zmieniaj podpaskę często, najpóźniej co kilka godzin i zawsze wtedy, gdy jest wilgotna lub zabrudzona.
- Myj ręce przed i po zmianie podpaski oraz po kontakcie z okolicami intymnymi.
- Myj okolice krocza letnią wodą, kierując ruch od przodu do tyłu, i delikatnie je osuszaj.
- Wybieraj prysznic zamiast długiej kąpieli w wannie i noś przewiewną bieliznę.
Co po zakończeniu odchodów połogowych?
Zanik lochii oznacza zwykle zakończenie wydalania wydzieliny związanej z gojeniem miejsca po łożysku, ale nie zawsze oznacza pełny powrót organizmu do stanu sprzed ciąży. Kontrola ginekologiczna około 6 tygodni po porodzie jest potrzebna nawet wtedy, gdy czujesz się dobrze. Jeśli odchody utrzymują się do 7.–8. tygodnia, są skąpe i stopniowo bledną, nie musi to oznaczać problemu, jednak świeża krew, nasilone krwawienie, ból, gorączka lub nieprzyjemny zapach wymagają wcześniejszej oceny lekarskiej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani indywidualnej porady lekarza lub położnej. W razie nagłego obfitego krwawienia, omdlenia, duszności lub gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia skorzystaj z pilnej pomocy medycznej.
