Tabletki antykoncepcyjne nie zawsze chronią od pierwszej przyjętej dawki. Decydujące znaczenie ma dzień cyklu, w którym rozpoczęto stosowanie, oraz rodzaj preparatu. Przy rozpoczęciu do 5. dnia cyklu ochrona zwykle jest zapewniona od razu, natomiast po 5. dniu należy stosować prezerwatywę przez co najmniej 7 dni regularnego przyjmowania tabletek.
Kiedy tabletki antykoncepcyjne zaczynają działać?
Pierwszy dzień cyklu to pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego. Jeśli rozpoczniesz przyjmowanie tabletek w 1.–5. dniu cyklu, zarówno tabletki dwuskładnikowe, jak i jednoskładnikowe mogą zapewnić ochronę od początku stosowania. Zawsze sprawdź jednak ulotkę konkretnego preparatu, ponieważ zalecenia dotyczące niektórych tabletek jednoskładnikowych mogą się różnić.
Rozpoczęcie po 5. dniu cyklu oznacza, że lek może nie zdążyć zahamować zbliżającej się owulacji. W takiej sytuacji stosuj dodatkową metodę, najlepiej prezerwatywę, przez 7 kolejnych dni prawidłowego przyjmowania tabletek.
| Moment rozpoczęcia | Typ tabletek | Potrzeba dodatkowej ochrony | Czas stosowania ochrony |
|---|---|---|---|
| 1.–5. dzień cyklu | Jedno- lub dwuskładnikowe | Zwykle nie | Ochrona od rozpoczęcia, zgodnie z ulotką preparatu |
| Po 5. dniu cyklu | Jedno- lub dwuskładnikowe | Tak, na przykład prezerwatywa | Co najmniej 7 dni regularnego stosowania |
| Zmiana preparatu lub metody | Zależnie od konkretnego leku | Możliwa | Zgodnie z ulotką i zaleceniem lekarza |
Zasada siedmiu dni wynika z potrzeby regularnego dostarczania hormonów, zanim ochrona przed owulacją i zapłodnieniem będzie wystarczająca. Tabletki przyjmuj codziennie, najlepiej o stałej porze. Nie zmieniaj samodzielnie schematu, nie wydłużaj przerw i nie pomijaj tabletek.
Co może osłabić działanie tabletek?
Nawet rozpoczęcie stosowania w odpowiednim dniu nie zapewnia ochrony, jeśli lek nie wchłonie się prawidłowo albo dawka zostanie pominięta. Na skuteczność mogą wpływać:
- Wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki, ponieważ dawka może nie zdążyć się wchłonąć.
- Silna lub przedłużająca się biegunka, która może zaburzać wchłanianie hormonów.
- Pominięcie tabletki albo przyjęcie jej z dużym opóźnieniem.
- Niektóre leki, w tym część preparatów stosowanych w leczeniu padaczki, gruźlicy lub zakażeń, a także preparaty zawierające dziurawiec.
Jeśli wystąpią wymioty lub biegunka, pominiesz dawkę albo zaczniesz przyjmować nowy lek, sprawdź ulotkę swojego preparatu. W razie niepewności stosuj prezerwatywę do czasu wyjaśnienia sytuacji. Tabletki antykoncepcyjne nie chronią także przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
Jeśli nie masz pewności, od którego dnia jesteś chroniona, najbezpieczniej stosować dodatkową metodę mechaniczną przez 7 dni i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Tabletki jedno- i dwuskładnikowe – co trzeba wiedzieć?
Tabletki dwuskładnikowe zawierają estrogen i progestagen. Ich działanie obejmuje między innymi zahamowanie owulacji oraz zagęszczenie śluzu szyjkowego. Przy rozpoczęciu w pierwszych 5 dniach cyklu ochrona jest zwykle natychmiastowa, a przy rozpoczęciu później potrzebne jest dodatkowe zabezpieczenie przez 7 dni.
Tabletki jednoskładnikowe zawierają wyłącznie progestagen. Wymagają szczególnej regularności, a dokładny czas uzyskania ochrony zależy od substancji czynnej i konkretnej ulotki. Niektóre preparaty wymagają dodatkowej ochrony przez 48 godzin, inne przez 7 dni, zwłaszcza gdy rozpoczęto je po 5. dniu cyklu. Nie zakładaj więc, że wszystkie minipigułki działają według identycznych zasad.
Co zrobić w razie wątpliwości?
Przed rozpoczęciem leczenia ustal z ginekologiem, jaki preparat stosujesz i od którego dnia cyklu jesteś chroniona. Przeczytaj także ulotkę, ponieważ zasady rozpoczęcia terapii, pominięcia dawki i postępowania po wymiotach mogą różnić się między produktami.
Jeśli doszło do współżycia bez dodatkowego zabezpieczenia po rozpoczęciu tabletek po 5. dniu cyklu, skontaktuj się możliwie szybko z lekarzem lub farmaceutą, aby omówić dalsze postępowanie.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Przed rozpoczęciem lub zmianą antykoncepcji skonsultuj się z lekarzem i zapoznaj się z ulotką konkretnego preparatu.
