Świeżo odciągnięte mleko matki może stać do 4 godzin w temperaturze pokojowej, do 4 dni w lodówce i około 3–6 miesięcy w zamrażarce o temperaturze około –18°C. Podane czasy dotyczą zdrowego dziecka urodzonego o czasie oraz pokarmu odciągniętego i przechowywanego w higienicznych warunkach.
Ile może stać mleko matki?
| Warunki przechowywania | Czas przydatności świeżo odciągniętego mleka |
|---|---|
| Temperatura pokojowa do 25°C | Optymalnie do 4 godzin, maksymalnie do 6 godzin |
| Lodówka około 4°C | Do 4 dni, czyli 96 godzin |
| Zamrażarka około –18°C do –20°C | Około 3–6 miesięcy |
W lodówce ustaw pojemnik przy tylnej ściance, gdzie temperatura jest bardziej stabilna. Nie przechowuj mleka na drzwiach. W zamrażarce wybierz miejsce, w którym temperatura najmniej się zmienia, zwykle w głębi szuflady lub komory.
Jeśli dziecko jest wcześniakiem, chore albo przebywa w szpitalu, zasady mogą być bardziej restrykcyjne. W takiej sytuacji czas przechowywania ustal z personelem medycznym.
Jakie warunki decydują o bezpieczeństwie mleka?
Czasy z tabeli zakładają właściwą higienę podczas odciągania i przechowywania. Przed kontaktem ze sprzętem oraz mlekiem dokładnie umyj ręce wodą z mydłem. Elementy laktatora mające kontakt z pokarmem powinny być umyte, wysuszone i regularnie dezynfekowane zgodnie z instrukcją producenta.
Do przechowywania wybieraj szczelne pojemniki lub woreczki przeznaczone do pokarmu kobiecego. Pojemniki z tworzywa powinny być przeznaczone do kontaktu z żywnością i wolne od BPA. Możesz też użyć odpowiednich pojemników szklanych. Przed pierwszym użyciem sprawdź, czy produkt wymaga mycia lub dezynfekcji.
Przed włożeniem mleka do lodówki lub zamrażarki sprawdź następujące elementy:
- umyte ręce przed odciąganiem pokarmu,
- czysty i prawidłowo umyty laktator,
- szczelny pojemnik przeznaczony do mleka matki,
- miejsce w lodówce lub zamrażarce z możliwie stabilną temperaturą,
- oznaczenie porcji datą i godziną odciągnięcia.
Mleko rozmrożone ma inne zasady niż świeże. Jeśli rozmrażasz je powoli w lodówce, możesz przechowywać je tam maksymalnie 24 godziny od całkowitego rozmrożenia. Nie przechowuj ponownie mleka, które zostało podgrzane lub z którego dziecko już piło.
Rozmrożonego mleka nie wolno ponownie zamrażać. Dotyczy to także resztek po karmieniu. Niewykorzystaną porcję po kontakcie ze śliną dziecka należy wyrzucić, a nie wkładać ponownie do lodówki.
Jak przygotować i łączyć porcje mleka?
Odciągnięte mleko przelewaj do mniejszych porcji. Ułatwia to późniejsze rozmrażanie i ogranicza marnowanie pokarmu. Podczas zamrażania mleko zwiększa objętość, dlatego nie napełniaj pojemnika pod samą nakrętkę. Zostaw wolną przestrzeń, najlepiej zgodnie z instrukcją producenta pojemnika lub woreczka.
Porcje odciągnięte tego samego dnia można połączyć, ale muszą mieć taką samą temperaturę. Postępuj w tej kolejności:
- Świeżo odciągniętą porcję zamknij i schłodź w lodówce.
- Nie dolewaj ciepłego mleka do porcji już schłodzonej lub zamrożonej.
- Po schłodzeniu połącz porcje z tego samego dnia.
- Zapisz na pojemniku datę i godzinę najstarszej porcji.
Jeśli planujesz zamrozić mleko, najpierw je schłodź. Nie dolewaj świeżego, ciepłego pokarmu do mleka znajdującego się już w zamrażarce. Do transportu używaj torby termicznej z wkładami chłodzącymi, a po dotarciu na miejsce jak najszybciej włóż mleko do lodówki lub zamrażarki.
Jak rozmrażać i podgrzewać mleko matki?
Najbardziej zalecaną metodą jest powolne rozmrażanie w lodówce. Zwykle trwa ono kilka do kilkunastu godzin, dlatego zamrożoną porcję najlepiej przełożyć do lodówki odpowiednio wcześniej. Można też użyć podgrzewacza do butelek z funkcją rozmrażania albo naczynia z letnią wodą.
Podczas rozmrażania i podgrzewania stosuj się do poniższych zasad:
- Rozmrażaj mleko w lodówce, w letniej kąpieli wodnej albo w przeznaczonym do tego podgrzewaczu.
- Nie wkładaj mleka do kuchenki mikrofalowej, ponieważ podgrzewa nierównomiernie i może tworzyć bardzo gorące miejsca.
- Nie gotuj mleka ani nie podgrzewaj go bezpośrednio na kuchence.
- Po rozwarstwieniu delikatnie obracaj pojemnik, zamiast energicznie nim potrząsać.
- Podgrzewaj tylko taką ilość, jaką dziecko prawdopodobnie wypije podczas jednego karmienia.
Mleko można podać także w temperaturze pokojowej, jeśli dziecko je akceptuje. Po podgrzaniu podaj je możliwie szybko i nie przechowuj ponownie resztek. Zawsze sprawdź temperaturę pokarmu przed podaniem, wylewając kilka kropel na wewnętrzną stronę nadgarstka.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady pediatry, neonatologa ani certyfikowanego doradcy laktacyjnego. W przypadku wcześniactwa, choroby dziecka lub wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa pokarmu skonsultuj się z personelem medycznym.
