Codzienna pielęgnacja noworodka nie wymaga wielu kosmetyków ani skomplikowanych czynności. Liczą się delikatny dotyk, przygotowanie wszystkiego wcześniej i spokojna rutyna. Każde przewijanie, mycie czy kąpiel mogą być także chwilą bliskości z dzieckiem.
Co przygotować przed pielęgnacją?
Zanim położysz dziecko na przewijaku, zgromadź wszystkie potrzebne rzeczy. Noworodka nie wolno zostawiać samego na podwyższeniu nawet na chwilę. Przygotuj:
- Czystą pieluszkę.
- Jałowe lub kosmetyczne waciki.
- Ciepłą, przegotowaną wodę albo sól fizjologiczną do oczu.
- Miękki ręcznik.
- Czyste ubranko.
- Delikatny preparat przeznaczony dla noworodków, na przykład emolient.
Podłoże powinno być stabilne, a temperatura w pomieszczeniu przyjemna. Kosmetyków używaj oszczędnie. Zdrowa skóra noworodka zwykle nie potrzebuje wielu preparatów.
Mycie twarzy i oczu krok po kroku
Twarz przemywaj wodą, bez intensywnego pocierania. Wokół oczu mogą pojawiać się niewielkie zaschnięte wydzieliny, które najlepiej zmiękczyć wilgotnym wacikiem.
- Ułóż dziecko bezpiecznie na plecach i delikatnie podtrzymaj jego główkę.
- Przemyj jedno oko osobnym, zwilżonym wacikiem, prowadząc go od zewnętrznego kącika do wewnętrznego.
- Wyrzuć wacik i sięgnij po nowy do drugiego oka.
- Przemyj pozostałą część twarzy, zwracając uwagę na okolice nosa, ust i za uszami.
Osobny wacik do każdego oka ogranicza przenoszenie zanieczyszczeń. Jeżeli wydzielina jest obfita, ropna lub oko staje się wyraźnie czerwone, skonsultuj dziecko z lekarzem.
Jak pielęgnować kikut pępowiny?
Współczesne zalecenia opierają się na tak zwanej suchej pielęgnacji. Kikut pępowiny można delikatnie przemywać wodą, a następnie dokładnie osuszać. Jeśli zabrudzi się stolcem, umyj go wodą i łagodnie osusz jednorazowym gazikiem.
Zadbaj o dostęp powietrza. Górną część pieluszki wywiń lub zapnij tak, aby nie zakrywała pępka i nie ocierała kikuta. Zwykle kikut odpada samoistnie w ciągu kilku do kilkunastu dni.
Nie stosuj alkoholu etylowego ani preparatów na jego bazie, chyba że lekarz zaleci inaczej w konkretnej sytuacji. Alkohol może podrażniać delikatną skórę i opóźniać gojenie.
Higiena intymna noworodka
Okolice intymne myj podczas zmiany pieluszki, używając ciepłej wody i delikatnych ruchów. Po umyciu dokładnie osusz skórę, szczególnie w fałdkach. Krem ochronny nie jest potrzebny przy każdej zmianie, ale może być przydatny, gdy skóra łatwo się podrażnia.
Dziewczynka
Higienę wykonuj zawsze od przodu do tyłu, czyli od okolicy narządów płciowych w kierunku odbytu. Taki kierunek ogranicza przenoszenie bakterii.
- Zwilż wacik ciepłą wodą.
- Delikatnie oczyść zewnętrzne okolice sromu, bez intensywnego rozchylania warg sromowych.
- Umyj krocze, okolice odbytu i fałdki pośladkowe, prowadząc rękę od przodu ku tyłowi.
- Osusz skórę przez delikatne przykładanie ręcznika lub gazika.
Chłopiec
Umyj prącie, mosznę, skórę pod moszną, okolice odbytu i fałdki pośladkowe. Nie odciągaj napletka – u noworodka jest on fizjologicznie przyklejony i nie należy go zsuwać na siłę. Wystarczy umyć zewnętrzną część prącia.
- Przemyj prącie i mosznę wilgotnym wacikiem.
- Oczyść skórę pod moszną oraz okolice odbytu.
- Osusz wszystkie fałdki, nie pocierając skóry.
- Załóż czystą pieluszkę i sprawdź, czy nie uciska genitaliów.
Kąpiel i pielęgnacja skóry
Noworodek nie musi być kąpany długo ani przy użyciu wielu kosmetyków. Kąpiel zwykle trwa 5–10 minut. Woda powinna być ciepła, ale nie gorąca. Jej temperaturę sprawdź termometrem lub wewnętrzną stroną nadgarstka.
- Napełnij wanienkę niewielką ilością wody i przygotuj ręcznik oraz ubranko w zasięgu ręki.
- Podtrzymuj głowę i szyję dziecka, a do wody wkładaj je spokojnie.
- Umyj ciało dłonią lub miękką myjką, zwracając uwagę na szyję, pachy, pachwiny i fałdki.
- Po kąpieli wyjmij dziecko, otul ręcznikiem i osusz skórę przez delikatne przykładanie materiału.
- Jeśli skóra jest sucha, zastosuj niewielką ilość emolientu przeznaczonego dla noworodków.
W dni bez kąpieli wystarczy przemyć twarz, okolice intymne oraz fałdki szyi, pach, pachwin i ud. Nie ma potrzeby codziennego mycia całego ciała kosmetykiem.
Kiedy skontaktować się z lekarzem?
Niepokojące zmiany wymagają konsultacji, zwłaszcza gdy dotyczą pępka lub towarzyszą im objawy ogólne. Zwróć uwagę na:
- ropną wydzielinę, nieprzyjemny zapach lub krwawienie z okolicy pępka;
- narastające zaczerwienienie, obrzęk albo wyraźne ocieplenie skóry wokół pępka;
- gorączkę, wyraźną senność lub trudności z karmieniem;
- silny, uporczywy płacz podczas dotykania określonego miejsca;
- rozległą wysypkę, pęcherze lub szybko nasilające się podrażnienie.
Spokojna, krótka i powtarzalna rutyna wystarcza, aby zadbać o higienę noworodka. Gdy masz wątpliwości dotyczące konkretnej zmiany na skórze albo pępka, poproś o ocenę położną lub pediatrę.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem lub położną.